出典: フリー百科事典『ウィキペディア(Wikipedia)』
花園天皇(はなぞのてんのう、永仁5年7月25日(1297年8月14日) - 貞和4年/正平3年11月11日(1348年12月2日))は鎌倉時代の第95代天皇(在位:延慶元年11月16日(1308年12月28日)- 文保2年2月26日(1318年3月29日))。諱は富仁(とみひと)。
[編集] 系譜
伏見天皇の第四皇子。母は、左大臣洞院実雄の娘、顕親門院・藤原季子。持明院統。
- 主な后妃、皇子女
- (女院):藤原(正親町)実子(1297-1360)
- 第一皇女:寿子内親王(1318-1358)
- 第一皇子:覚誉法親王(1320-1382)
- 第二皇子:源性入道親王(業永親王)(1327-1353)
- 第三皇子:直仁親王(1335-1398)
[編集] 系図
<tr align="center"><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(88)後嵯峨天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
宗尊親王(
鎌倉将軍6)</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
惟康親王(鎌倉将軍7)</td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left"> 〔
北朝〕</td><td>
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(北朝1)光厳天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td>
</td><td colspan="2">
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
<td>
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td rowspan="2">
</td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td>
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(93)後伏見天皇</td><td style="border-right: 1px solid black; border-bottom: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(北朝2)光明天皇</td></tr><tr align="center"><td style="border-right: 1px solid black;">
<td>
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">【
持明院統】
(89)後深草天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(92)伏見天皇</td><td style="border-right: 1px solid black; border-bottom: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(95)花園天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
直仁親王</td><td rowspan="2" colspan="2"></td></tr><tr align="center"><td>
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td>
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td>
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td rowspan="2">
</td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td rowspan="2">
</td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
尊円法親王</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td rowspan="2">
</td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
久明親王(鎌倉将軍8)</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
守邦親王(鎌倉将軍9)</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">【
大覚寺統】
(90)亀山天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(91)後宇多天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(94)後二条天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
邦良親王(
木寺宮)</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
康仁親王</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td>
</td><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left"> 〔
南朝〕</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(96)後醍醐天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td></tr>
</table>
[編集] 略歴
1308年、大覚寺統の後二条天皇の崩御に伴い12歳で即位。
1318年、大覚寺統の後醍醐天皇に譲位。
天皇である期間は、前半は、父の伏見上皇が、後半は、後伏見上皇が院政を敷いた。
退位後は光厳天皇の養育を行い、1330年、皇太子時代の光厳天皇を訓戒するために記述した誡太子書は、来るべき動乱の時代を予見した文章として名高い。また禅宗の信仰に傾倒し、1335年に出家。1348年、崩御。
歌道に優れ、京極派の重要なメンバーの一人で、風雅和歌集の監修を行った。他にも『花園天皇宸記』と言う日記を残したり、読経・念仏を欠かさなかったなど、文人肌で信心深かったと言われている。
[編集] 諡号・追号・異名
仙洞御所である洛西花園の荻原殿にちなみ、生前は「萩原法皇」と称され、崩後花園院と追号。
[編集] 在位中の元号
[編集] 陵墓・霊廟
京都市東山区粟田口三条坊町の十楽院上陵(じゅうらくいんのうえのみささぎ)に葬られた。
[編集] 参考文献
- 八代国治「長講堂領の研究」(『国史叢説』、吉川弘文館、1925年)
- 鷲尾順敬編『玉鳳煥采』(『藍山全集』第1巻 日本禅宗史の研究、教典出版、1945年)
- 澤口泰憲編『花園天皇の御芳躅』(妙心寺開基花園天皇六百年御聖諱記念大法会局、1945年)
- 網野善彦「花園天皇」(永原慶二編『人物 日本の歴史』第4巻 鎌倉と京都、読売新聞社、1966年)
- 岩佐美代子『京極派歌人の研究』(笠間書院、1974年)
- 岩佐美代子『京極派和歌の研究』(笠間叢書212、笠間書院、1987年)
- 坂口太郎・芳澤元「花園天皇関係史料・研究文献目録稿」(『花園大学国際禅学研究所論叢』第2号、2007年)
[編集] 外部リンク
[編集] 関連事項
- 先代:</dt>
- 後二条天皇</dd>
| - 天皇</dt>
- 第95代: 1308-1318</dd>
| - 次代:</dt>
- 後醍醐天皇</dd>
|