出典: フリー百科事典『ウィキペディア(Wikipedia)』
後花園天皇(ごはなぞのてんのう、応永26年6月18日 (1419年7月10日) - 文明2年12月27日 (1471年1月18日); 在位:正長元年7月28日(1428年9月7日) - 寛正5年7月19日(1464年8月21日))は、室町時代の第102代天皇である。名を彦仁(ひこひと)という。
[編集] 系譜
伏見宮貞成親王(伏見宮家三代目、崇光天皇の子孫、後崇光院)の第一皇子。母は庭田経有の娘、敷政門院・源幸子。持明院統の本家筋に当たる。
後に後小松天皇の猶子になった。
- 宮人:伊与局(和気郷成猶子)
- 第一皇女:観心(1434(永享6)年10月28日-1490(延徳2)年12月11日)
[編集] 系図
〔北朝〕
<tr align="center"><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(北1)光厳天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(北3)崇光天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">(
伏見宮)
栄仁親王</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
貞成親王(後崇光院)</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(102)後花園天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td></tr><tr align="center"><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td>
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td>
</td><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td>
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(北2)光明天皇</td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td rowspan="2">
</td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
貞常親王〔伏見宮へ〕</td></tr><tr align="center"><td>
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">長助法親王</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(北4)後光厳天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(北5)後円融天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(北6)(100)
後小松天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(101)称光天皇</td><td rowspan="2" colspan="2"></td></tr><tr align="center"><td>
</td><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
珣子内親王(後醍醐帝中宮、
新室町院)</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td></tr>
</table>
〔南朝〕
<tr align="center"><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(96)後醍醐天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
尊良親王</td><td>
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(98)長慶天皇</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td>
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
<td>
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
恒良親王</td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(99)後亀山天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">〔
小倉宮〕</td></tr><tr align="center"><td>
</td><td>
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(97)後村上天皇(義良親王)</td><td style="border-right: 1px solid black; border-bottom: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">良成親王(鎮西宮)</td></tr><tr align="center"><td>
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
護良親王(
尊澄法親王)</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">興良親王</td></tr><tr align="center"><td>
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
懐良親王(
征西将軍)</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td></tr>
</table>
<tr align="center"><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(102)
後花園天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(103)
後土御門天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(104)
後柏原天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(105)
後奈良天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(106)
正親町天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
誠仁親王(陽光院)</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
(107)
後陽成天皇</td><td colspan="2" style="border-bottom: 1px solid black;">
</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td>
</td><td colspan="2">
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">良恕法親王</td><td>
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">
智忠親王</td></tr><tr align="center"><td>
</td><td style="border-right: 1px solid black;">
<td>
</td></tr>
<tr align="center"><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td rowspan="2" colspan="2"></td><td style="border-right: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">(
桂宮)
智仁親王</td><td style="border-right: 1px solid black; border-bottom: 1px solid black;">
</td><td style="border-bottom: 1px solid black;">
</td><td colspan="6" rowspan="2" style="border: 0px solid black; padding: 0.2em; text-align:left">(
広幡)忠幸</td></tr><tr align="center"><td colspan="2">
</td><td colspan="2">
</td></tr>
</table>
[編集] 略歴
先代の称光天皇は1422年以降、幾度か危篤状態に陥るなど病弱で皇子が無く、後小松上皇は大覚寺統の動きを牽制する必要があった。称光天皇が亡くなる前に、伏見宮家より猶子を迎えることとなった。1428年に称光天皇が危篤に陥ると後南朝勢力などが活動の気配を見せ、室町幕府6代将軍の足利義教は伏見御所にいた彦仁王を保護し、後小松天皇に新帝指名を求める。称光が崩御し、親王宣下のないまま1429年12月27日)に即位。
後小松上皇が1433年まで院政を敷いた。それ以後は、30年余り親政を行い、この間、各地で土一揆が起こり、永享の乱や嘉吉の乱などでは、治罰綸旨を発するなど政治的役割も行った。1439年に勅撰和歌集(二十一代集)の最後にあたる新続古今和歌集が成立。43年には後南朝勢力が土御門内裏に夜襲をかけ、後花園は逃れるが、三種の神器の一部を奪われる禁闕の変が起こる。奪われた神器のうち、剣は清水寺で発見されるが、神璽(曲玉)は持ち去られた。1455年、大覚寺統の嫡流である木寺宮に親王宣下して復興。1457年(長禄元年)には、嘉吉の乱で没落した赤松氏の遺臣が長禄の変で神璽(勾玉)を奪い返し南朝の残党を殲滅する奮闘をしたので、翌年には三種の神器は北朝の手中に揃っている。1461年には常盤井宮に親王宣下を与えて大覚寺統の正統を保存した。1464年8月21日に後土御門天皇に譲位して上皇となり、院政を続けた。67年から京都で応仁の乱が起こると、後土御門天皇とともに室町亭へ逃れる。
1470年12月27日、室町亭で崩御。
闘鶏や猿楽、松はやしなどを好んだ。長禄・寛正年間の飢饉に際しては、将軍足利義政に対して、漢詩を以って諌めたとするエピソードもある。
[編集] 御製
思へただ空にひとつの日の本に又たぐひなく生まれ来し身を
[編集] 在位中の元号
[編集] 陵墓・霊廟
京都府京都市右京区京北井戸町の後山国陵(のちのやまくにのみささぎ)に葬られ、遺骨の一部は、京都市上京区の般舟院陵(はんしゅういんのみささぎ)に分骨された。尚、同区に現存する後花園天皇の火葬塚は、京都府内における近世以前の皇室の陵墓・火葬塚の中で、学術上最も確実なものの一つであるといわれる。
[編集] 関連事項
- 先代:</dt>
- 称光天皇</dd>
| - 天皇</dt>
- 第102代: 1428-1464</dd>
| - 次代:</dt>
- 後土御門天皇</dd>
|